Nor izan daiteke boluntarioa?
Boluntarioak lankidetza proiektuetan laguntzeko gogo onez eskaintzen ditu bere aisia, ezagutzak, eskarmentua... eta horren truke ez du dirurik espero. Bere helburua gizartea eraldatzea da eta ziur dago bere ahaleginekin mundu hobe bat lortuko dela.
Edonor izan daiteke boluntarioa. Guztiok daukagu zer edo zer emateko, berdin da zein den geure ahalmena, motibazioa edota egoera pertsonala. Beti izango dugu txokotxo bat, eginkizun bat.
Baina ZERBAIT egitea garrantzitsua bada, are garrantzitsuagoa da NOLA egitea. Horrexegatik, boluntarioa gizartearen onurako eginkizunak era antolatuan egitera konprometitzen da, ordainetan ezer espero barik. Beste pertsona batzuen menpe jartzen du bere burua lagundu nahian eta gogo onez.
Zer da boluntario aritzea?
Boluntariotza lan bat da, beraz ardura eta ahalegina dakar berarekin. Horrez gain, guk geuk hartutako aukera da eta horrek erakunde batekiko konpromiso egonkorra izatea eskatuko digu. Erakunde horrek gure partaidetza bideratuko du, partaidetza hau doakoa eta beste pertsona batzuen eta, oro har, gizartearen mesederako izango dela.
Zer behar da boluntario izateko?
- Parte hartu nahi izatea.
- Aisia izatea.
- Besteentzako eta besteekin partekatu, ikasi eta lan egiteko prest egotea.
- Hartu den konpromisoarekiko arduratsu jokatzea.
Boluntarioak bi motibazio eta bi arrazoi nagusi ditu bere borondatezko lana egiteko:
- Arrazoi ideologiko, etiko, erlijioso eta moralengatik, besteen arazoak eta beharrak bereak balira bezala sentitzen ditu eta horiek konpontzen saiatuko da. Sentimendu horrek gizartearen alde zerbait egitera bultzatzen du, mundua bera eraldatu nahi du.
- Arrazoi pertsonalengatik, bere burua gizartean baliagarri sentitzeko, esperientzia berriak ezagutu eta bizitzeko, pertsona gisa hazi eta garatzeko, besteekin harremanak izan eta lan egiteko...
Bi motibazio nagusi horiek pertsona boluntario bakoitzean neurri desberdinetan konbinatzen dira. Ekintza boluntarioak EMATEA esan nahi du (denbora, baliabideak, lana, etab.) eta baita JASOTZEA ere (poza, ikasketa, esperientzia, giza harremanak, etab.).
Boluntariotzaren munduan sartzeko unean, hainbat zalantza edo beldur izaten ditugu, hala nola: gure ahaleginak hutsean gelditzea, gure erruz lanpostuak galdutzea, boluntariotzan eskarmenturik ez izatea, boluntario izateko balio izango dugun ez jakitea...Beldur horiek guztiak ulergarriak dira, baina funsgabeak.
Boluntario izateko balio dugula frogatu ahal izateko, onena da probatzea. Aisia eta gogoa badugu, animatu beharko genuke; gure gaitasunekin bat datorren erakundea bilatu behar dugu. Aurkitu eta gero, gustura sentitu behar dugu erakunde horretan parte hartu ahal izateko.
Erakundeen ezaugarri eta beharrak hainbat direnez, laguntzeko era ere anitza izango da. Ez dio axola gure adinak, gure hezkuntza akademikoak, aurretiazko eskarmentuak...garrantzitsuena parte hartu nahi izatea eta prest gotea da.
Boluntariotzaren jardun-eremua
Boluntarioek era guztietako lanak egiten dituzte elkarte eta fundazioetan, adibidez:
Ikerketa, egoera, lurralde, erkidego, sektore sozial, arazo zein behar konkretu bati buruzko datuak eta testigantzak bilduz...
Informazioa eta sentsibilizazioa, egoerak, beharrak, arazoak... hedatuz eta jakinaraziz beste pertsona batzuen kontzientzia esnatuz eta mobilizatuz.
Orientabidea eman eta aholkularitza, premiadun pertsonak edo kolektiboak entzunez, euren galderei erantzunez, laguntza emanez eta informazioa erraztuz.
Heziketa, gizabanakoak eta kolektibo sozialak baloreetan heziz, eta hauei profesionaletako, osasun ohituretako eta abarretarako gaitasuna emanez.
Eskabidea eta salaketa, eskubideak aldarrikatuz, bidegabekeriak erakutsiz...
Dirua eta baliabideak lortu, proiektu solidarioen garapenerako edo larrialdietarako dirua, beharrezkoak diren bitarteko materialak eta baliabide teknikoak jasoz eta banatuz...
Laguntza eta atentzio zuzena premia duten pertsonei, esate baterako, hiesak jotakoei, toxikomanoei, bakarrik dauden agureei, tratu txarrak jaso dituzten emakumeei, arloteei, txiroei, eta abarri...
Plangintza eta proiektu kudeaketa, beharrak aztertuz, helburuak eta ekintzen estrategiak adieraziz, baliabide mota guztiak antolatuz, emaitzak balioztatuz...
Erakundeen zuzendaritza, kudeaketa eta mantentzea, partehartzea indartuz, helburuak betetzeko antolaketaren funtzionamenduaren eta ekintza beraren eraginkortasuna hobetuz, beste antolakuntza edo instituzioekiko harremanak garatuz...
Boluntariotzak boluntarioaren eta laguntza ematen duen erakundearen arteko harremana dakar berarekin. Harreman honek eskubide batzuk eta betebehar batzuk sortzen ditu:
Boluntarioaren eskubideak
- Erakundean parte hartze aktibo eta askea izatea eta erakundeari buruzko informazioa jasotzea (bere helburuak, antolakuntza eta jarduteko modua).
- Parte hartuko duen programen eta proiektuen diseinuan, jardueran, gauzatzean eta ebaluazioan laguntzea eta erakundeari buruz duen iritzia emateko aukera izatea.
- Bere eginkizunetan beharrezko laguntza teknikoa, giza-laguntza eta hezkuntza jasotzea, hala nola, bere eginkizunei buruzko aholkularitza izatea.
- Boluntario aritzean hirugarren batek haren erruz jaso ditzakeen kalteetarako asegurua izatea.
- Bazterketarik ez jasotzea, beren askatasuna, duintasuna, barrua eta sinesmenak errespetatuz.
- Bere eginkizuna behar bezalako segurtasun eta higiene baldintzetan egitea.
- Bere ekarpenaren balioaren truke, errespetua eta estimua jasotzea.
- Nahi duenean, erakundeari aurretik abisatuta, erakundea utzi ahal izatea.
Boluntarioaren betebeharrak
- Sartu den erakundearekin hitzartutako konpromisoak betetzea, erakundean parte hartuz eta lagunduz.
- Sartu den erakundearekin hartutako konpromisoak betetzea, bere arautegia eta helburuak errespetatuz.
- Ezarritako eginkizunak garatzerakoan arduradunek emandako jarraibideak aintzat hartzea.
- Organizazioak zehazki aurreikusitako heziketa-jardueretetan eta bere lana hobetzeko behar diren jarduera-heziketetan parte hartzea.
- Boluntario garaian jasotako informazioa ez zabaltzea.
- Bere ekintza boluntarioaren onuradunak izango direnak errespetuz tratatzea.